DETYRE

GJUHE SHQIPE

31 Mars 2021


Tema

Fjalite e perbera te nenrenditura


Fjali të përbëra me nënrenditje janë fjalitë e përbëra të paktën nga dy pjesë, njëra kryesore dhe tjetra e varur prej saj.

Shembull:

Dëgjohej vetëm cicërima e zogjve që fluturonin pranë dritares sime.

Pra, pjesët e kësaj fjalie nuk janë të pavarura nga njëra-tjetra. Ato nuk mund të qëndrojnë që të dyja më vete, përdoren si fjali të thjeshta.
Pjesa e parë mund të qëndrojë më vete dhe është pjesë kryesore e kësaj fjalie të përbërë, kurse pjesa e dytë fillon me një përemër lidhor e nuk mund të qëndrojë pa të parën, pra varet prej saj. Pjesët e nënrenditura luajnë në fjalinë e përbërë të njëjtin rol, si edhe grupet e fjalëve brenda fjalisë së thjeshtë, pra të kryefjalës, të kundrinorit të drejtë, të përcaktorit, të rrethanorëve si edhe funksione të tjera.

Llojet e fjalive te nenrenditura:

- Fjalia kryefjalore
- Fjalia kallzuesore
- Fjalia kundrinore
- Fjalia percaktore




 Fjalia kryefjalore
Quajme ato fjali qe kane nje pjese te varur, e cila kryen ndaj pjeses kryesore funksionin te ngjashem me ate te kryefjales. 
  Te ndara sipas mjetit te lidhjes:
     a.  lidhezore
     I dukej sikur gjithe pazari i Korces i kishte syte tek ai.
     Rastisi qe ne ate udhe te mos kishte asnje kalimtar.

     b.  peremerore
     C'erdh njehere, svjen perhere.
     Kush mbjell, korr.


• Fjalia kallzuesore
Quajme ate fjali ose pjese te nenrenditur qe kryen funksionin e pjeses se emerore te kallzuesit emeror ose funksionin e percaktorit kallzuesor. 

Plaku u shtir sikur nuk degjoi gje.


• Fjalia kundrinore
Pjesa e nenrenditur kundrinore kryen funksion te ngjashem me ate te kundrinorit. Bashkohen me lidhezat ftilluese se, qe drejteperdrejte.

C'te mbjellesh, do te korresh.


• Fjalia percaktore
Quajme ate fjali qe ne pjesen e varur tregon nje karakteristike te nje sendi/frymori te shprehur prej nje gjymtyre emerore. 

Njeriu qe vetem per vete punon, eshte si nje dru qe peme s'leshon.



 Dil